δημοσιοποίηση ονομάτων κατηγορουμένων για παιδοφιλία

Αυτές τις μέρες είδαμε να έρχεται στο φως άλλη μία υπόθεση παιδοφιλίας. Και παλαιότερα ασχοληθήκαμε σε αυτό το ιστολόγιο με την παιδοφιλία. Φυσικά ο διάλογος δεν είχε καταλήξει πουθενά, αφού το ίδιο το θέμα συζήτησης άπτεται άμεσα της ηθικής -και άρα τείνει προς τον υποκειμενισμό- με σοβαρές νομικές διαστάσεις και αυτονόητα έντονο συναισθηματισμό.

Αυτή τη φορά εν αντιθέσει με το παρελθόν στο "κύκλωμα παιδεραστίας" φαίνεται να εμπλέκονται άνθρωποι από όλες τις κοινωνικές ομάδες και κυρίως πολίτες που σίγουρα δε χαρακτηρίζονται από ανέχεια ή είναι ευκατάστατοι.

Το ζήτημα που τίθεται όμως και η πρώτη μου ένσταση είναι μπορούν να δίνονται τα ονόματά τους στη δημοσιότητα έτσι, αβέρτα χωρίς να έχει καν αποφανθεί η δικαιοσύνη; Μόνο δηλαδή η σύλληψη επιτρέπει το διασυρμό; Και αν εν τέλει αποδειχθεί ότι είναι αθώοι; Όχι μόνο δηλαδή κάποιοι θα φτάσουν να προφυλακίζονται, να ταλαιπωρούνται, αλλά θα έχουν και το μόνιμο στίγμα του παιδόφιλου, επειδή κάποιος εισαγγελέας θέλησε -δε μας νοιάζουν οι λόγοι- να δημοσιοποιήσει τα ονόματά τους.

Ο ηλεκτρονικός συνήγορος (κατά ιστοχωρίον e-lawyer) είχε ήδη παλαιότερα διαφωνήσει με τη δημοσιοποίηση των ονομάτων. Στο παρελθόν είχαμε περιπτώσεις αθώωσης κατηγορουμένων για θέμα παιδοφιλίας. Τι θα γίνει, λοιπόν, με το διασυρμό κάποιου που θα αθωωθεί; Τόσο ακλόνητα είναι τα στοιχεία που έχει στα χέρια του ο εισαγγελέας ώστε να μη χρειάζεται καν να αποφανθεί η Δικαιοσύνη; Και τέλος πάντων τι ρόλο παίζει η δημοσιοποίηση των ονομάτων; Μήπως έτσι θα αποθαρρυνθεί ο δράστης; Μήπως έτσι θα παραδειγματιστεί η κοινωνία;

Πολλάκις έχουμε θέσει εδώ μέσα το ζήτημα των ποινών[1] και της εξατομίκευσης της ευθύνης. Ωστόσο, πρόκειται ολοκάθαρα για ένα σοβαρότατο κοινωνικό πρόβλημα. Δεν είναι δυνατόν να θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα αυτό με μάγια και βασκανίες. Ούτε η δημοσιοποίηση ονομάτων  ούτε και ο έλεγχος του διαδικτύου θα επιφέρουν κάποια αλλαγή. Όσο θέλουμε να αποποιούμαστε κρατικές ευθύνες και απλά να μένουμε δείχνοντας τον άλλο -αφού εμείς δεν κάναμε τίποτα- όλα θα είναι καλά.

Βέβαια, το πρόβλημα δε μένει εκεί, αλλά αποκτά νέες διαστάσεις. Η δεύτερή μου ένταση είναι ότι οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι με τον τρόπο που συχνά θέτουν το ίδιο το πρόβλημα αλλοιώνουν την εικόνα και ακόμα χειρότερα δημιουργούν μία αξιομνημόνευτη απάθεια προς το ζήτημα. Μία απάθεια που τη βιώνουμε σε περιπτώσεις φόνων, εργατικών ατυχημάτων και τόσα άλλα εγκλήματα -ειδεχθή και μη. 

Και εν τέλει κανείς επί της ουσίας δεν ενημερώνεται. Ούτε οι γονείς μαθαίνουν πώς να προστατευτούν ούτε τα παιδιά τι να κάνουν. Και ενώ η συμβουλευτική σε τέτοιες περιπτώσεις έπρεπε να είναι πρώτη, τελικά εξαφανίζεται εντελώς.

---

[1] Είτε για για την απαγόρευση του καπνίσματος είτε για το νέο ΚΟΚ ή ακόμα και θεωρητικά για τη Δικαιοσύνη στη δημοκρατία Ι & II και γενικότερα περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

περισσότερα...

διάλογος για την παιδεία; το άλλο με τον Τοτό το ξέρεις;

Αυτές τις μέρες γίνεται διάλογος για την Παιδεία στη Βουλή. Ένας διάλογος που ξεκινά χωρίς πλατφόρμα, χωρίς προϋποθέσεις (sic). Κανένας διάλογος όμως δεν μπορεί να υπάρξει αν δεν έχει πλατφόρμα αναφοράς, σημεία επαφής και φυσικά προϋποθέσεις (κάθε παιδί Α΄ Λυκείου το γνωρίζει αυτό από το σχολικό βιβλίο της Έκφρασης-Έκθεσης). Και φυσικά ο διάλογος αυτός έχει βάση αναφοράς: τα ίδια τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά στις τάξεις, στην πλάτη των παιδιών μας. Το ότι διάλογος αυτός είναι προσχηματικός φάνηκε όχι από την ανακοίνωσή του -από τον τότε αρμόδιο Υπουργό που το βράδυ γλεντούσε και το πρωί ήταν στο γήπεδο- εν μέσω συγκρούσεων μαθητών και αστυνομικών οργάνων επ' αφορμή της δολοφονίας του Αλέξη Γρηγορόπουλου, αλλά και από τη θεματολογία του: εκπαιδευτικό σύστημα, εισαγωγικές εξετάσεις σε ΑΕΙ και πανεπιστημιακό άσυλο.

Είναι όμως δυνατόν, ένας διάλογος για την παιδεία να αφορά το άσυλο και τις εξετάσεις; Τόσο πρόχειρα κι επιπόλαια πρέπει να δούμε το ζήτημα της παιδείας; Τη στιγμή που τα σχολεία μέχρι τα Χριστούγεννα έχουν εκπαιδευτικά κενά, που στεγάζονται συχνά σε ερείπια, που κοστίζουν υπερπολλαπλάσια στον πολίτη από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, εμείς θα μιλάμε για το άσυλο και το εξεταστικό; Φυσικά και τα θέματα αυτά στόχο έχουν απλά να αποπροσανατολίσουν. Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο.

Ζητούμενο της παιδείας πρέπει να είναι η συνεχής ενημέρωση του εκπαιδευτικού και η δημιουργική επαφή του με το μαθητή χωρίς κυνήγι ύλης, χωρίς υποχρεώσεις πίεσης. Μόνον όταν ο ίδιος ο μαθητής καταφέρει να ελευθερωθεί από την πίεση της στείρας αποστήθισις, θα μπορέσει να αναπτύξει δημιουργική διάθεση. Το ίδιο το κριτικό πνεύμα -που τόσο πολύ ευαγγελίζονται τα αναλυτικά προγράμματα- αποκτάται μόνο μέσα από τη χειραφέτηση εκπαιδευτικού κι εκπαιδευόμενου. Αξίζει όμως να τονίσουμε ότι σήμερα που η τεχνολογία καλπάζει, σήμερα που καταιγιζόμαστε από πληροφορίες, το σχολείο δε μπορεί απλά να διδάσκει γνώσεις. Πρέπει να καθοδηγήσει το διδασκόμενο να μάθει πώς να μαθαίνει. Μόνο έτσι οι ανήλικοι θα μπορέσουν να αναπτύξουν εκείνα τα στοιχεία που χρειάζονται για να κρίνουν τις ληφθείσες πληροφορίες (της TV, του διαδικτύου, των εφημερίδων, του σχολείου ή του κοινωνικού περίγυρου). Μόνο όμως έτσι θα μάθει να κρίνει ουσιαστικά, ανεξάρτητο από προκαταλήψεις και στερεότυπα.

Αυτό που χρειάζεται το ελληνικό σχολείο επί της ουσίας είναι να πλησιάσει τις συναισθηματικές και ψυχικές ανάγκες των παιδιών και να τις τροφοδοτήσει με την ελευθερία να κρίνουν και να δημιουργούν. Μία κριτική που θα τολμά να κρίνει τον καθηγητή, το σύστημα, τον γονέα, τον ίδιο του εαυτό. Μία δημιουργική διάθεση που θα απλώνεται προς όλα τα μαθητικά ενδιαφέροντα. Όσο το ίδιο το σχολείο στοχεύει στη μαζοποίηση, στον κοινωνικό κομφορμισμό, για να δημιουργήσει σωστούς πολίτες (ποιος είναι άραγε τελικά ο σωστός και χρήσιμος πολίτης;), τόσο το παιδί θα αλλοτριώνεται από τη μάθηση και τις δημιουργικές του ανάγκες.

Πόσες φορές έχουν ειπωθεί οι ανάγκες του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και ακόμα πόσες θα ειπωθούν μέχρι να αποφασίσουν να γίνουν έργα ουσίας. Και πραγματικά, το δημοτικό, είναι σε καλό δρόμο. Είναι όμως ανάγκη από εκεί να αρχίσει μέσα από το παιχνίδι να εισαχθεί μάθημα για τις νέες τεχνολογίες και την οδική συμπεριφορά. Να ενταχθεί πια η σεξουαλική αγωγή στο σχολείο, για να αποφύγουμε τόσα και τόσα. Να διδάσκεται ο μαθητής όχι προπαγάνδα μίσους, αλλά ιδέες και κρίσεις χωρίς αποστήθιση, αλλά με ανοιχτές ερωτήσεις.

Οι ίδιες οι ερωτήσεις είναι το άπαν μέσα στην τάξη Ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να μένει σε κλειστές ερωτήσεις των οποίων γνωρίζει την απάντηση. Να ρωτά για πράγματα που μπορεί να μην ξέρει, να αφήνει τη συζήτηση να εξελιχθεί, να βαθμολογεί με βάση την επιθυμία για συμμετοχή σε διάλογο και την επιχειρηματολογία του μαθητή. Η βαθμολογία δε μπορεί πια να στηρίζεται σε αυτά που γνωρίζει ο νεαρός/νεαρή, αλλά στη συμμετοχή του. Αλλιώς απλά θα αναπαράγουμε το ταξικό σύστημα, μιας μισαλλόδοξης κοινότητας που φοβάται τον εαυτό της και την κοινωνική κινητικότητα.

Οι ερωτήσεις οφείλουν, όμως, να συνδυάζονται και με εργασίες που ίδιοι οι μαθητές θα επιλέξουν επειδή το επιθυμούν μέσα από μια πλειάδα επιλογών. Επιλογές που θα σχετίζονται με τη γνώση, με την κριτική, με τη δημιουργία. Εργασίες που θα απλώνονται σε όλα τα αντικείμενα και θα απαιτούν συνεργασία μαθητών στην οποία και θα βαθμολογούνται -αν βέβαια θέλουμε πολίτες που να μάθουν να λειτουργούν συλλογικά και δημοκρατικά από μικρή ηλικία Γιατί να γίνονται εργασίες εθελοντικές σε διαθεματικά ζητήματα ανάλογα με τις κλίσεις του νέου; Σχολικές εφημερίδες, ηλεκτρονικός τύπος και διαδραστικά κείμενα, θεατρικές παραστάσεις και συναυλίες (δέκα το χρόνο ίσως), παρουσιάσεις μαθημάτων και διδακτέας ύλης από μαθητές με τη χρήση νέων τεχνολογιών, κινηματογραφικές παραγωγές και διαδραστικό σχολικό ραδιόφωνο ή τηλεόραση θα έπρεπε να ενταχθούν άμεσα στο σχολικό πρόγραμμα, ως μαθήματα επιλογής. Ας ξεφύγουμε πια από το παπαγαλίστικο εθνο-θετικιστικό πνεύμα και ας στραφούμε και στην Τέχνη. Γιατί να μη γίνονται εκθέσεις φωτογραφίας, ζωγραφικής και γλυπτικής στα σχολεία;

Βέβαια, για αυτά χρειάζονται εκπαιδευτικοί και πληθώρα διδακτικού χρόνου, επιθυμία και χρήμα. Όμως όσο ο διάλογος αυτός θα είναι προσχηματικός, τόσο εμείς απλά θα κάνουμε προτάσεις που θα μένουν σε ηλεκτρονικές ή έντυπες σελίδες. Και όσο βέβαια γράφουμε και δε κινούμαστε σε αυτές τις κατευθύνσεις δυναμικά, τόσο θα μας κουράζουν οι προτάσεις. Ήδη στο παρελθόν αυτό το ιστολόγιο έθεσε ζητήματα ανάλογα στο "στόχοι παιδείας και ιδανικά παιδείας" (αν και γενικότερα ζητήματα τέθηκαν και στο εκπαιδευτικά μου).

περισσότερα...

Κοινωνική Πολιτική στην κινηματική αυτοδιοίκηση

Σε συνέχεια παλαιότερων αναρτήσεων σχετικά με την κινηματική Τοπική Αυτοδιοίκηση (θυμίζω τα άρθρα μου προς μια κινηματική Τοπική Αυτοδιοίκηση Ι και II, κινηματική δημοκρατία vs συμμετοχική δημοκρατία, σοσιαλδημοκρατία και κινηματική αυτοδιοίκηση, το καταναλωτικό κίνημα στην κινηματική αυτοδιοίκηση) παρουσιάζουμε ένα ακόμα άρθρο.

---

Το κύριο ερώτημα, που τίθεται στην Αριστερά κατά το μέτρο που διεκδικεί την εξουσία, είναι αν θα προχωρήσει στην οικοδόμηση ενός νέου κοινωνικού κράτους αξιόπιστου, προσαρμοσμένο στις νέες προκλήσεις, ικανό να αντιπαραταχθεί στη νεοφιλελεύθερη πρόταση για την κοινωνία ή αν θα εξακολουθεί να υπερασπίζεται ένα κοινωνικό κράτος με παρωχημένες δομές με κίνδυνο να το παραδώσει πλήρως στην κυριαρχία της αγοράς. Νέο κοινωνικό κράτος σημαίνει αναπαραγωγή των αξιών και εγγυήσεων της σοσιαλιστικής παράδοσης με νέους όρους, νέες προϋποθέσεις και νέες επιμέρους θεματικές[1].

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ακριβώς στο σημείο αυτό μπορεί να συμβάλλει καταλυτικά για την πραγματική ισότητα των πολιτών. Η ισότητα, όμως, και η επέκτασής της δημοκρατίας δεν είναι απλά θέμα δικαιωμάτων ως εγγύηση. Η ισότητα αποτελεί έννοια λειτουργική. Όταν τα άτομα με αναπηρίες εγκαταλείπονται στην τύχη τους ή κρύβονται πίσω από την προστασία του κράτους, κάθε ιδέα εξόδου τους στην κοινωνία αποδυναμώνεται. Η μεταμοντέρνα δημοκρατία μπροστά στις απαιτήσεις και τις πιέσεις του πάσης φύσεως -κοινωνικού και φυλετικού- μειονοτικού κινήματος, επιβάλλει τον προστατευτικό εναγκαλισμό της μειοψηφίας χωρίς να της επιτρέπει να λειτουργεί αυτόνομα, χωρίς να την αφήνει στο όνομα μιας φαταλικής ισότητας και στο ρατσιστικό όραμα της κοινωνικής παθητικής ομογενοποίησης, να δρα ελεύθερα στην κοινωνία.

Έτσι, μία προοδευτική Τοπική Αυτοδιοίκηση κινούμενη πολιτικά στο πλαίσιο της κινηματικής δημοκρατίας είναι υποχρεωμένη να φέρει την ισότητα των πολιτών στο προσκήνιο στο τοπικό της επίπεδο, αναδεικνύοντας όμως την αδυναμία της δημοκρατίας και ωθώντας το κράτος στην κοινωνική πραγμάτωσή της. Η θεσμική κατοχύρωση των ίσως δικαιωμάτων -που αρέσκονται οι δημοκράτες πολιτικοί να επαινούν- δε σημαίνει και ουσιαστική λειτουργία τους.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να δώσει εκείνο το έναυσμα ώστε οι πολίτες της να αντιληφθούν την αναγκαιότητα της επέκτασης αυτής της ισότητας και να ενεργήσουν όχι από οίκτο, αλλά γιατί αυτή θα είναι μία απάντηση στις γενικότερες κοινωνικές ανισότητες. Οι ίδιοι οι ανάπηροι μπορούν να ενταχθούν τόσο στην κοινωνική ζωή όσο και στον παραγωγικό ιστό. Απορρίπτουμε τις καχεκτικές συμμετοχικές ιδέες των ποσοστώσεων που καταντούν τους ασθενείς σε μηχανισμό ψηφοθηρίας. Η πολιτική τους έκφραση θα έρθει μέσα από την πίεση που θα ασκήσουν στους φορείς εξουσίας, μέσα από την επικράτηση του δικού τους οράματος. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βέβαια δε θα στέκει άπραγη περιμένοντας το αναπηρικό κίνημα· τουλάχιστον εκείνη που θέλει να κινείται πάνω στις αρχές της κινηματικής δημοκρατίας θα οδηγήσει τις εξελίξεις προς τέτοιες κινητοποιήσεις, προς δράσεις που θα βγάλουν τους ανάπηρους από το σπίτι τους.

Και ειδικά σήμερα στο μεταμοντέρνο κοσμοπολιτισμό των μέσων επικοινωνίας είναι αναγκαίο να βρεθούν όλοι εκείνοι οι τρόποι διασύνδεσής τους με τον έξω κόσμο. Θεωρείται λυπηρό, τη στιγμή που η ανέχεια χτυπά τις πόρτες των αναπήρων[2], η Αυτοδιοίκηση να μην τους ενισχύει οικονομικά ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στις νέες τεχνολογίες προκειμένου να επικοινωνούν με τον έξω κόσμο. Ηλεκτρονικοί υπολογιστές, πρόσβαση στο διαδίκτυο και σχετικά μαθήματα είναι μερικά μόνο μέσα που θα δώσουν αυτοεκτίμηση στα άτομα με αναπηρίες και δυνατότητα επικοινωνίας με πολίτες σε άλλες περιοχές της χώρας ή του εξωτερικού.

Και σε αυτά η ενημέρωση του ίδιου του κοινού για τα προβλήματα των αναπήρων. Είναι αναγκαίο στην εποχή του εμφυλίου της ασφάλτου -με τόσους αναπήρους που αφήνει πίσω του- να αντιληφθεί ο πολίτης ότι δε γίνεται λόγος απλά για έναν ξένο, αλλά γνωστούς και δικούς του πιθανώς ανθρώπους. Τη στιγμή, ακόμη, που τόσες σωματικές και ψυχολογικές ασθένειες οδηγούν σε αναπηρία, η προαναφερόμενη αναγκαιότητα είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Αν η δημοκρατία μένει απλά σε διακηρύξεις, το κίνημα με τη συνδρομή των αυτοδιοικητικών αρχών μπορεί να φέρει μια ελπίδα, αναδεικνύοντας την κρατική αδιαφορία που μένει σε επιδόματα χωρίς ουσιαστική ένταξή τους στην κοινωνία, προβάλλοντας παράλληλα το όραμα μιας άλλης κοινωνίας, όχι ίσων ευκαιριών, αλλά ισότητας.

Και δίπλα ακριβώς στα άτομα με αναπηρίες πρέπει να τεθούν οι ουσιοεξαρτημένοι. Κι κινηματική τοπική δεν μπορεί να μένει σε γενικόλογες διακηρύξεις. Οι ουσίες έχουν φτάσει σε κάθε οικογένεια και απειλούν όχι μόνο τη νεολαία, αλλά το σύνολο πια του κοινωνικού ιστού. Οφείλει να αναδείξει την αδιαφορία του δημοκρατικού κράτους, που δε χρηματοδοτεί προγράμματα απεξάρτησης -χωρίς καν να έχει ενιαίο σχεδιασμό- και πρόληψης. Κινηματικά και σε συνεργασία με συλλόγους εξαρτημένους μπορεί να στηρίξει τις τοπικές της πρωτοβουλίες για αποθεραπεία και πρόληψη. Έτσι όχι μόνο οι ουσιοεξαρτημένοι βγαίνουν από το στιγματισμένο περιθώριό τους, αλλά λειτουργούν θετικά για την ασφάλεια του κοινωνικού συνόλου. Κάθε κίνηση των συλλόγων αυτών δεν μπορεί απλά να είναι θετική, αφού στοχεύουν στην απεξάρτηση και την ισότιμη ένταξή τους.

Επισκέψεις σε τόπους συνάθροισης νέων, σε σχολεία και φορείς τοπικούς είναι λίγα μόνο από εκείνα που μπορούν -ακόμα και ενάντια στις θεσμικές ρυθμίσεις- να κάνουν οι ομάδες των ασθενών. Εξάλλου, και στους ίδιους δίνεται ένα κίνητρο προσφοράς στην κοινωνία που σταδιακά τους δέχεται στους κόλπους της.

Ωστόσο, η πρόληψη σε τοπικό επίπεδο δεν μπορεί να γίνεται με τη μαθησιακή μέθοδο ούτε όμως και με σπασμωδικές ενιαύσιες κινήσεις. Όπως το κίνημα οφείλει να είναι αεικίνητο αμφισβητώντας[3] κι ελέγχοντας τις προηγούμενες δράσεις του, έτσι και η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να βλέπει την πρόληψη σαν μία συνεχή κινηματική προσπάθεια. Αδιαφορώντας για τους θεσμούς που το νεοφιλελεύθερο κράτος σταδιακά εξαλείφει, χρειάζεται να την δει συνολικά, τονίζοντας την ευθύνη εκείνων που μιλούν για ατομική ευθύνη -και ειδικά στην περιορισμένη γεωγραφική και κοινωνική τοπογραφία τους.

Δεν προτείνουμε απλές εθιμοτυπικές επισκέψεις (τις οποίες εξάλλου για επικοινωνιακούς λόγους κάνει και η φιλελεύθερη αυτοδιοίκηση), αλλά για ενεργό συμμετοχή των μαθητών και των νέων. Αρθρογραφία σε σχολικές εφημερίδες, βράβευση κειμένων, θεατρικά έργα -πρωτότυπα και μη-, εικαστικές εκδηλώσεις με θέμα τις ουσίες μπορούν εύκολα να γίνουν με την αρωγή εκπαιδευτικών. Εξάλλου, κάθε προληπτική κίνηση ή πρωτοβουλία πολιτών δεν αφορά μόνο τα ναρκωτικά, αλλά κάθε εξαρτησιογόνο ουσία, όπως το τσιγάρο, το αλκοόλ[4] και τα νόμιμα -αγχοαναλγητικά ή άλλα- φάρμακα[5] που όλο και περισσότερο καταναλώνονται

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί ούτε την εκτελεστική εξουσία του κράτους ούτε πρέπει να κλειστεί στη γραφειοκρατική διαδικασία που της επιφυλάσσει η δημοκρατία. Ενάντια στα μεταμοντέρνα κελεύσματα έχει την ευκαιρία να οδηγήσει τις εξελίξεις στο μικρό της πεδίο αναφοράς και να δείξει ότι το κίνημα των πολιτών έχει προτάσεις και όραμα. Όραμα αποθεραπείας και δρομολογημένη προληπτική πολιτική, παρέμβαση στην κοινωνία και δράση. Είναι υποχρέωσή της ηθική να απαιτήσει από την κεντρική διοίκηση επαρκώς χρηματοδοτούμενες -αποκαλύπτοντας και καταγγέλλοντας όπου αυτό δε γίνεται- μονάδες αποθεραπείας στην περιοχή της και προγράμματα ενίσχυσης των ασθενών για επανένταξη και εργασία[6]. Να διεκδικήσει κίνητρα για τοπικές επιχειρήσεις ώστε να προσλαμβάνουν θεραπευμένους ασθενείς και προγράμματα απόκτησης δεξιοτήτων ώστε να βρουν εργασία ευκολότερα και ανεξάρτητα από επιδοτήσεις -που σε τελική ανάλυση μακροχρόνια οδηγούν σε χειραγώγηση και ανασφάλεια.

Στο ίδιο όμως πνεύμα μία προοδευτική αρχή οφείλει να δει και το γενικότερο πρόβλημα της υγείας και της πρόνοιας, συνδέοντας τοπικές νοσοκομειακές μονάδες με την εκεί κοινότητα διεκδικώντας την αναβάθμισή της. Δεν είναι δυνατόν μέσα στη γραφειοκρατική λογική –του ότι δεν είναι δική μας αρμοδιότητα, αλλά της κεντρικής διοίκησης- που σήμερα έχει καταλάβει τόσες δημοτικές αρχές, να μην παίρνουν θέση για ζητήματα που αφορούν άμεσα την τοπική κοινωνία και ας άπτονται κυβερνητικών επιλογών. Η αδιαφορία τούτη σκοτώνει το ίδιο το όραμα, σκοτώνει τον πληθυσμό και τον ταλαιπωρεί σε ένα ανάλγητο στην πρόνοια δημοκρατικό κράτος. Οι μεταμοντέρνες αντιλήψεις της ελαχιστοποίησης του κράτους, εξάλλου, το πρώτο στο οποίο επιτίθενται είναι η νοσοκομειακή περίθαλψη και η πρωτοβάθμια υγεία. Κι όμως κάθε βελτίωση του ιατρικού περιβάλλοντος και ιατρικής παροχής, ενώ θεσμικά είναι έξω από τις αυτοδιοικητικές αρμοδιότητες, έχει άμεσο αντίχτυπο στους δημότες.

Η κινηματική δημοκρατία φαίνεται να έχει προτάσεις για μικρά και μεγάλα προβλήματα. Η αποστολή μιας προοδευτικής αρχής είναι να τις αφουγκραστεί· η ευθύνη μιας αριστερής κινηματικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι να τις υλοποιήσει με σχεδιασμό αναδεικνύοντας όχι μόνο το κράτος που εγκαταλείπει ασθενείς, αλλά και τη δύναμη της συλλογικής δράσης προς όφελος του ίδιου του συνόλου αρχής γενομένης από την τοπική κοινωνία. Εξάλλου, όσο τα κοινωνικά δικαιώματα συνδέονται με το κίνημα και τις πρωτοβουλίες πολιτών και αρχών, την προστασία του ατόμου και την αξίωσή του να είναι -όχι να θεωρείται- ισότιμο μέλος, τότε τα οφέλη αγγίζουν ακόμη και την ίδια την αγορά.

---

[1] Ιωάννης Κουκιάδης, Η Επαπειλούμενη Συνταξιοδότηση του Σοσιαλισμού και η Προσδοκία ενός νέου Κοινωνικού Κράτους.

[2] Από τη μια είναι η ταξική τους προέλευση και από την άλλη μία νεοφιλελεύθερη πολιτική που πλήττει όλο και περισσότερο τα εισοδήματά τους και ταυτόχρονα οι φαρμακευτικές αγωγές και η φροντίδα που συχνά απαιτείται οδηγούν συχνότατα τους αναπήρους στη μίζερη μοναξιά της φτώχειας.

[3] Ας σημειώσουμε ότι αμφισβήτηση δε σημαίνει άρνηση, αλλά επανεξέταση των στόχων και των αποτελεσμάτων τους για την εξεύρεση νέων μορφών τέχνης. Η αμφισβήτηση είναι η κινητήριος δύναμη του δημοκρατικού ελέγχου και αυτή που καθοδηγεί την εξέλιξη της κοινωνίας και των πολιτικών θεσμών.

[4] Το οποίο μάλιστα συνδέεται άρρηκτα με τα τροχαία ατυχήματα και ίσως με την έντασης της κοινωνικής βίας.

[5] σ.σ. drugs στην αγγλική γλώσσα, εξάλλου, είναι και τα ναρκωτικά και τα φάρμακα δηλώνοντας την κοινή φαρμακευτική και νευρολογική τους ρίζα

[6] Δεν είναι δυνατόν οι επί χρόνια εξαρτημένοι να μη θεωρούνται άτομα με αναπηρίες, και να μην έχουν μία ευκαιρία για εισαγωγή με τα μόρια της αναπηρίας τους στο δημόσιο ή στην δημοτική υπηρεσία της περιοχής τους.

περισσότερα...

Ζούγκλα η αγορά εργασίας

Στο παρελθόν τούτο το ιστολόγιο είχε ασχοληθεί με την οικονομική κρίση και τη μαύρη εργασία και την οικονομική κρίση και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Νέα στοιχεία έρχονται πολύ απλά ακόμα μία φορά να αποδέιξουν τα ψέματα της δημοκρατικής τούτης κυβέρνησης. Έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ έδειξε ότι έχουμε τον υψηλότερο χρόνο με βάση το νόμιμο ετήσιο ωράριο εργασίας[1] συμπεριλαμβανομένου και του συμβατικού χρόνου της εβδομαδιαίας εργασίας. Ωστόσο, ακόμα χειρότερα η έρευνα του Γ. Κουζή έδειξε ότι το 20% των εργαζομένων κατά τη διάρκεια του έτους προχωρά και σε δεύτερη εργασία καθιστώντας. Όχι μόνο δηλαδή εργάζεται περισσότερες ώρας, αλλά κάνει και δεύτερη δουλειά, έτσι διαμορφώνεται και ένα ποσοστό ανασφάλιστων που υπολογίζεται στο 20-22% και το 84% εξ αυτών να εργάζεται ανασφάλιστο.

Από την άλλη, η επιδότηση της ανεργίας στη χώρας χαρακτηρίζεται και από χαμηλό ύψος και από μικρή διάρκεια[2]. Το κυριότερο ίσως θέμα είναι πως αυτά τα επιδόματα -και η επίσημη ανεργία κατά συνέπεια- αναφέρονται στο 70% των ευέλικτα εργαζομένων.

Μερικά ακόμα νούμερα αποδεικνύουν την τραγική κατάσταση του ελληνικού εργατικού δυναμικού και τους ψεύτικους τίτλους που στολίζουν την ελληνική οικονομία. Οι προσωρινά απασχολούμενοι υπολογίζονται σε 330.000, ενώ  270.000 είναι  οι μερικής απασχόλησης και 20.000 οι δανεικοί εργαζόμενοι. Από το 2004 και μετά οι εργαζόμενοι σε καθεστώς ομηρίας και μερική απασχόληση έχουν αυξηθεί κατά 74.000 και 27.000 αντιστοίχως, ενώ τα λεγόμενα μπλοκάκια αυξήθηκαν κατά 74%.

---

Και όλα αυτά όταν η κυβέρνηση προωθεί το ρουσφέτι ακόμα και στα ταμεία του ΟΑΕΔ τάζοντας ρουσφετολογικά θέσεις στο δημόσιο και τους δήμους. Η ΓΣΕΕ έχει ήδη εκφράσει την πλήρη αντίθεσή της προς την εν μία νυκτί ψηφισθείσα τροπολογία τονίζοντας πώς:

Χωρίς διάλογο, τεκμηρίωση, αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια, προωθείται για ψήφιση τροπολογία με την οποία αντλoύνται πόροι από τον ΟΑΕΔ χωρίς καν να ρωτηθούν οι φορείς των εργαζομένων και των εργοδοτών οι οποίοι χρηματοδοτούν τον ΟΑΕΔ! Σε αντίθεση με άλλες Ευρωπαϊκές Χώρες που καταρτίζονται πρόγραμμα ολοκληρωμένης παρέμβασης για την ενίσχυση της απασχόλησης με γενναίους κρατικούς πόρους! Το τεράστιο πρόβλημα της ανεργίας, που δυστυχώς συνεχίζει ν’ αυξάνεται πριν ακόμα περάσει στην πραγματική οικονομία η χρηματοπιστωτική κρίση δεν αντιμετωπίζεται με ευκαιριακά, ασαφή, απροσδιόριστα και ρουσφετολογικά μέτρα.

Μπαίνουμε, λοιπον, για τα καλά σε προεκλογική περίοδο. Όταν όνειρο κάθε σχεδόν Έλληνα είναι να δημοσιοϋπαλληλοποιηθεί, τότε αντιλαμβανόμαστε σε τι ρουσφέτι θα οδηγήσει η υλοποίηση αυτού του μέτρου, σε τι ταξίματα και τι εξαγορά ψήφων. Η χρηματοπιστωτική κρίση όμως δεν αντιμετωπίζεται με ρουσφετολογικά μέτρα ούτε με ευκαιριακές λύσεις.

---

[1] Οι Έλληνες εργάζονται 1820 ώρες έναντι 1690 της Ευρώπης των 15 και έναντι 1760 της Ευρώπης των 27 μελών.

[2] Οι Έλληνες άνεργοι επιδοτούνται στο 50% του κατυώτατου μισθού έναντι του 60-70% της Ευρώπης των 15. Η επιδότηση ισχύει για 12 μήνες όταν στην Ευρώπη αρχίζει από 18 μήνες και φτάνει ανάλογα τη χώρα την 5ετία ή και την ισοβιότητα.

περισσότερα...

και οι πεζοί έχουν δικαιώματα

Σε συνέχεια από το προηγούμενο άρθρο, ας κραυγάσουμε ότι και οι πεζοί έχουν δικαιώματα. Ωστόσο, σε μία χώρα χωρίς οδική παιδεία, χωρίς να έχουν ληφθεί τα κατάλληλα θεσμικά μέτρα για την προστασία του οδοιπόρου δεν μπορούμε να περιμένουμε πολλά. Συνήθως κατηγορούμε τον ίδιο τον οδηγό που παρκάρει όπου επιθυμεί, που κυκλοφορεί με το αυτοκίνητό του ακόμα και για να επισκεφτεί το… περίπτερο της γειτονιάς του. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μας το θέμα είναι γενικότερο. Κρίνουμε λάθος την απλά κι ελαφρά τη καρδία εξατομικευμένη κατηγορία και επίρριψη ευθύνης στον οδηγό. Και τούτο, διότι πολύ απλά σχεδόν το σύνολο (οι εξαιρέσεις εμπειρικά είναι πολύ λίγες για να τις υπολογίσουμε) των οδηγών πράττουν ακριβώς αυτό. Ίσως το μόνο ατομικό θέμα που μπορούμε να θέσουμε με υπευθυνότητα είναι ότι οι ίδιοι οι οδηγοί όταν δεν μπορούν να περπατήσουν λόγω των σταθμευμένων οχημάτων, απλά κατηγορούν τους άλλους οδηγούς που πάρκαραν σε πεζοδρόμιο για να επαναλάβουν οι πρώτοι ό,τι κατηγορούν τους δεύτερους. Όταν όμως η οδική μας παιδεία περιορίζεται απλά σε μία στείρα παπαγαλία σημάτων και κανόνων προτεραιότητας των οχημάτων, φαντάζει λογικό ό,τι συμβαίνει στους ελληνικούς δρόμους. Ακόμα, χειρότερα όταν αστυνομικά όργανα στρέφονται υπέρ των οδηγών, κατά των πεζών και όταν ακόμα ακόμα αδιαφορούν για τη βεβαίωση κλήσεων για παράνομο παρκάρισμα.

Και εδώ ακούγεται βέβαια το πολυβασανισμένο ερώτημα γιατί να μην έχουμε αρκετούς χώρους στάθμευσης και γιατί να είναι τόσο ακριβοί. Σε μία δημοκρατική χώρα όπου όλα εξετάζονται υπό το μεταμοντέρνο πρίσμα της προσφοράς και της ζήτησης οι τιμές ακολουθούν τον κανόνα. Θέλουμε να πέσουν οι τιμές; Ας σταματήσουμε να χρησιμοποιούμε το αυτοκίνητό μας. Δε μας αρκούν οι χώροι στάθμευσης ας μην πάρουμε το όχημά μας για τον καφέ ή για την αγορά τσιγάρων. Δυστυχώς, στην Ελλάδα της καραμάνλειας αντιπαροχής που ξεπούλησε κάθε ελεύθερο χώρο χωρίς δυνατότητα δημιουργίας επαρκούς και λειτουργικού σχεδίου πόλης, πού να βρεθεί μέρος να κάνουμε πάρκινγκ… Άρα η λύση ακόμα μία φορά είναι να αφήσουμε το αυτοκίνητό μας.

Μπορούμε κάλλιστα να πιέσουμε την Πολιτεία να εντείνει τους ρυθμούς επέκτασης των αστικών διαδρομών των μέσων μαζικής μεταφοράς. Οφείλουμε να θέσουμε το ίδιο το κοινωνικό κίνημα προ των ευθυνών του. Φυσικά, ένα κίνημα υπέρ των μέσων μεταφοράς και της επέκτασής τους στρέφεται κατά της ίδιας της επίδειξης που μας διδάσκει ο καταναλωτισμός.

Σε μια εποχή που ο ελεύθερος χώρος των πόλεων λιγοστεύει όλο και περισσότερο, κάποιοι πολίτες μάχονται για το δικαίωμά τους - ένα δικαίωμα που θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο - να περπατούν στο πεζοδρόμιο. Δύο ομάδες[1] παλεύουν για τα δικαιώματα των πεζών να περπατούν χωρίς εμπόδια, ένας πολίτης που συνελήφθη για βανδαλισμό γιατί περπάτησε πάνω από... αυτοκίνητο[2] που είχε καταλάβει το πεζοδρόμιο και του έκλεινε τον δρόμο και η Ένωση πεζών κατέληξαν ακτιβιστές του πεζοδρομίου[3]. Η Τροχαία αδιαφορεί, τα συναρμόδια Υπουργεία κωφεύουν και ο ωχαδερφισμός[4] καλά κρατεί. Σύμφωνα με στοιχεία του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, τα αυτοκίνητα που είναι σταθμευμένα παράνομα καθημερινά στο κέντρο της Αθήνας ξεπερνούν τις 35.000. Το 45% των οδηγών, άλλωστε, «παραδέχονται» ότι, ναι, παρκάρουν όπου βρουν[5].

Και ποιο είναι τελικά είναι το δικαίωμα στον ελεύθερο χώρο[6]; Σύμφωνα με τα διεθνώς ισχύοντα, το ελεύθερο πλάτος διέλευσης του πεζοδρομίου πρέπει να είναι 1,80-2,00 μ. στους μη εμπορικούς δρόμους και 3,00-3,50 μ. στους εμπορικούς και στα σημεία συγκέντρωσης του κοινού (όπως οι στάσεις των λεωφορείων). Βέβαια, η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ελεύθερο πλάτος 1,50 μ., που αντιστοιχεί σε συνολικό πλάτος πεζοδρομίου περί τα 2 μ. Με όχημα όμως μια ανεκτική προς το αυτοκίνητο πολιτική και πρόσχημα την έλλειψη χώρων στάθμευσης, τα πεζοδρόμια, όπως και οι ράμπες των αναπήρων, έχουν μετατραπεί σταδιακά σε άτυπους χώρους στάθμευσης οχημάτων. Το πρόβλημα επιδεινώνεται από τα δίκυκλα που... παρακάμπτουν τον δρόμο και κυκλοφορούν στα πεζοδρόμια, ενώ πολλά σημεία έχουν καταληφθεί από τραπεζοκαθίσματα καφετεριών. Αποκορύφωμα της κατάληψης των ελεύθερων χώρων είναι τα βουνά από μπάζα αλλά και οι κάδοι απορριμμάτων που, σε συνδυασμό με την διαρκή παραβίαση του ΚΟΚ, μπορούν να καταστήσουν μια ολόκληρη πόλη αδιάβατη. Το αποτέλεσμα είναι οι πεζοί και ακόμη περισσότερο τα άτομα με προβλήματα κινητικότητας να μετανιώνουν που βγαίνουν από το σπίτι τους αφού εκ των πραγμάτων αντιμετωπίζονται ως πολίτες β' κατηγορίας[7].

Φυσικά και είμαστε κατά της τιμωρίας. Αλλά σε κάθε περίπτωση είναι ανάγκη να ξεκινήσει μία καμπάνια, με προσέγγιση διαπαιδαγώγησης του πολίτη και -ακόμα αν θέλετε- να ξαναπεράσουμε όλοι από θρανία (να δούμε πόσα απίδια χωράει το… πόρτ μπαγκάζ).

update (προκύψαν από τη συζήτηση στα σχόλια): Ωστόσο, δεν πρέπει να παραβλέψουμε και το μεταμοντέρνο υπερκαταναλωτισμό και την επιδειξιoμανία που απαιτούν για λόγους κοινωνικής προβολής να έχουμε δύο ή τρια αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα καμία επιστημονική μελέτη να μην μπορεί να προβλέψει τι χώρους θα χρειαζόμαστε μετά από 20 και 30 χρόνια. Στην καταναλωτική μας μανία οφείλεται και το γεγονός ότι δεν έχουμε ούτε δίπλα στο σπίτι μας χώρο στάθμευσης καθώς ο νόμος περί πιλοτών προβλέπει μόνο ένα χώρο στάθμευσης για κάθε οικογένεια και όχι τρεις.

---

[1] Street Panthers (πάνθηρες του δρόμου) που εμφανίστηκαν στα πεζοδρόμια της Θεσσαλονίκης το 2003 και η "πεζή", που λειτουργεί εδώ και τεσσεράμισι χρόνια, μάχεται για τα δικαιώματα των πεζών.

[2] Σχετικά έχουν γράψει ο e-lawyer, η Καθημερινή,  ΤΟ ΒΗΜΑ και ΤΑ ΝΕΑ.

[3] βλ. Αχ. Χεκίμογλου, ΤΟ ΒΗΜΑ.

[4] σ.σ. ο όρος είναι δόκιμος όπως και ο σταρχιδισμός.

[5] βλ. Λίνα Γιάνναρου, Καθημερινή.

[6] Μπορέιτε να διαβάσετε και το πόρισμα του
Συνηγόρου του Πολίτη σχετικά με την παρακώλυση της άσκησης του δικαιώματος στην κοινή χρήση του πεζοδρομίου.

[7] Βλ. Αχ. Χεκίμογλου, ΤΟ ΒΗΜΑ.

περισσότερα...

και πάλι για τα τροχαία ατυχήματα

Τα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα παρουσιάζουν[1] μικρή μείωση σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα.  Παρουσιάζεται όμως και διασπορά των ατυχημάτων σε όλο το οδικό δίκτυο της χώρας, ενώ μεγάλη συμμετοχή σε αυτά έχουν τα δίτροχα, οι παρασύρσεις πεζών και η οδήγηση χωρίς ζώνη ασφαλείας και κράνος (ποσοστά 26% και 17% αντίστοιχα ).  Από την άλλη, σε υψηλό ποσοστό  παραμένουν οι εκτροπές, ανατροπές οχημάτων, στα δε αίτια η οδηγική συμπεριφορά του οδηγού, αποτελεί κύριο λόγο ατυχημάτων σε ποσοστό 80%. Στη σύσκεψη τονίστηκε ότι στα εμπλεκόμενα οχήματα παρατηρείται αυξημένη συμμετοχή των μοτοσικλετών και των μοτοποδηλάτων αφού καταλαμβάνουν το 23% του ποσοστού με πρώτα τα Ι.Χ.Ε. (55%) ενώ η συμμετοχή των φορτηγών ανέρχεται στο 15%. Το υπόλοιπο δε ποσοστό 7%, καταλαμβάνουν τα αγροτικά μηχανήματα, μηχανήματα έργων, αμαξοστοιχίες, λεωφορεία και λοιπά οχήματα. Επιπλέον, ένα ποσοστό της τάξεως του 44,4% των νεκρών οδηγών ή επιβατών δεν έκανε χρήση ζώνης ασφαλείας ή κράνους. Υπάρχει και ποσοστό 17% των θανόντων όπου δεν διακριβώνονται αν έκανε χρήση προστατευτικών μέσων.

Εντυπωσιακές είναι οι ηλικίες των νεκρών: το 32% είναι άνω των 54 ετών, το 38% είναι 18-35 ετών, το 24% 36-53 και ευτυχώς τουλάχιστον το 6% είναι ανήλικοι.

Από τα στοιχεία διαφαίνεται ότι οι αυξημένες εκτροπές και συγκρούσεις οχημάτων σε κατοικημένες περιοχές, η μη χρήση προστατευτικών μέσων καθώς και οι παρασύρσεις πεζών αντικατοπτρίζουν την έλλειψη κυκλοφοριακής αγωγής και συνείδησης σε ζητήματα ασφαλείας. Ειδικότερα, επισημάνθηκε πως από τα 102 πάρκα κυκλοφοριακής αγωγής, τελούν σε λειτουργία 43 και είναι αναγκαία η κινητοποίηση των αρμοδίων Ο.Τ.Α. για την ενεργοποίηση και των λοιπών[2].

Ωστόσο, σπάνια ελέγχουμε τις συνέπειες των τροχαίων ατυχημάτων. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στους νεκρούς, αλλά κυρίως στους ζωντανούς. Το κόστος της επιβίωσης με αναπηρία από τροχαίο ατύχημα δεν είναι απλά ασήκωτο για τον παθόντα, αλλά πρωτίστως για το σύνολο της κοινωνίας. Και τούτο διότι παρά τα εμφανή έξοδα νοσηλείας και διαβίωσης, επιβαρύνεται το κρατικό ταμείο με περιττά έξοδα νοσηλείας και επιδομάτων αναπηρίας και υγείας, αφού ο τραυματίας δεν μπορεί όπως είναι φυσικό να εργαστεί (ενισχύοντας περαιτέρω την εθνική οικονομία). Δίπλα σε αυτά ας θέσουμε και το ότι οι μισοί και κάτι νεκροί ανήκουν στο εργατικό δυναμικό και κατά συνέπεια χάνονται εργατικά χέρια και πιθανές εισφορές στα ταμεία και την κρατική και οικογενειακή οικονομία.

Στο παρελθόν πάντως ασχολήθηκα εκτενέστερα με το ζήτημα σχολιάζοντας τόσο τα ίδια τα τροχαία ατυχήματα όσο το νέο αυστηρότερο ΚΟΚ. Δυστυχώς, όμως, οι προτάσεις των φορέων ποτέ δεν εισακούονται. Αντίθετα, φαίνεται μόνο να τοποθετούνται πινακίδες ή άλλη σήμανση σε επικίνδυνα σημεία -και μετά να εγκαταλείπονται στο έλεος του χρόνου και του καιρού- χωρίς ουσιαστικά έργα στο οδικό δίκτυο. Η πλάκα είναι ότι βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα το κόστος των τεχνικών έργων στο οδικό δίκτυο θα είναι μικρότερο από το κόστος και τις οικονομικές επιβαρύνσεις από τα ατυχήματα και τα δυστυχήματα. Σήμερα, όμως, ουσιαστικά στο προτεινόμενα μέτρα κυρίαρχο φαίνεται το γνωστό σενάριο των πολλαπλών ελέγχων και φυσικά η λειτουργία ενός εξοντωτικού Κώδικα.

Φυσικά επισημάνθηκε και η άμεση ανάγκη ελέγχου και αντικατάστασης των σηματοδοτών και των σημάνσεων στο εθνικό δίκτυο. Ομοίως και η ανάγκη καθαίρεσης διαφημιστικών πινακίδων που είναι -και βάσει νόμου- επικίνδυνες. Ωστόσο, κάθε χρόνο τα ίδια ανακοινώνονται και μόνο οι αριθμοί αλλάζουν.

---

[1] Σύμφωνα με ξένη δημοσίευση που στηρίζεται στα πρακτικά συνεδρίασης υπό την προεδρία του Υφυπουργού Εσωτερικών, κ. Παναγιώτη Χηνοφώτη, παρουσία και του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Τάξης, κ. Αθανάσιου Ανδρεουλάκου, στην οποία συμμετείχαν η Ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας με επικεφαλής τον Αρχηγό της Ελληνικής Αστυνομίας Αντιστράτηγο, εκπρόσωποι των Υπουργείων Μεταφορών-Επικοινωνιών, Εθνικής Παιδείας - Θρησκευμάτων, Υγείας-Κοινωνικής Αλληλεγγύης, καθώς και αξιωματικοί της Διεύθυνσης Τροχαίας του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας και της Διεύθυνσης Τροχαίας Αττικής.

[2] Βλ. Ναυτεμπορική.

περισσότερα...