Αλλάζουν κάτι οι εκλογές;


Υπευθυνότης, του Γιάννη Ιωάννου
Αλλιώς, τι αλλαγές να περιμένουμε οι αριστεροί από τις εκλογές; Το ερώτημα του τίτλου προέκυψε από διάλογο σε γνωστό αριστερό στέκι του facebook. Ένας αριστερός που είναι ταγμένος στην ανατροπή του συστήματος, πόσο χαρούμενος μπορεί να είναι από την εκλογική επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ[1]; Σίγουρα, οι εκλογές δεν οδήγησαν στον τερματισμό της καπιταλιστικής κρίσης ούτε το παγκόσμιο και το ευρωπαϊκό κεφάλαιο αποφάσισαν να παραδώσουν τα κέρδη τους. Και φυσικά δεν έπαψε ούτε η υπεραξία ούτε οι ελίτ έγιναν καλύτερες.
Για κάποιους η συμμετοχή στις εκλογές είναι μία μικρή μάχη για να έχουν θεσμικό ρόλο στον πολιτικό διάλογο, αλλά κανένα ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις. Εξάλλου, διακρίνει κάποιος εύκολα -εκτός αν είναι σαμαρικός- ότι η ελληνική αριστερά πολύ λίγο κατάφερε να αλλάξει τα πράγματα στη χώρα. Και όταν γίνονταν αλλαγές, τούτες έρχονταν ως αποτέλεσμα συνδικαλιστικών πιέσεων (με τη βοήθεια της αριστεράς), αλλά στο πλαίσιο της διαιώνισης του αστικού κράτους.
Οι εκλογές αποτελούν ένα πεδίο πάλης. Φυσικά δε χαρίστηκαν κι ούτε ανατρέπουν έτσι απλά πολιτικές. Αν άλλαζαν έτσι εύκολα πολιτικές, θα ήταν παράνομες. Οι αστοί, εξάλλου, υποχρεώθηκαν να τις παραχωρήσουν στο λαό ως αυταπάτη συμμετοχής στο νεωτερικό κράτος κι ελέγχου της εξουσίας.
Ωστόσο, το γεγονός ότι έχει στηθεί σε όλο το δυτικό κόσμο ένας ολόκληρος μηχανισμός πολιτικής χειραγώγησης των μαζών, από νωρίς, αποδεικνύει ότι οι εκλογές μπορούν να επιφέρουν τρομακτικές αλλαγές στο status quo και να επηρεάσουν ή να επιταχύνουν εξελίξεις που χάραξε το κίνημα. Στο κάτω κάτω οι εκλογές δεν μπορούν να εξετάζονται μακριά από το κίνημα, αλλά σαν μία δική του μάχη.
Οι εκλογές είναι μια μάχη, μία σύγκρουση (εύκολη κι ανέξοδη για τον πολίτη) που ενίοτε μπορεί να αποκτήσει ταξικά χαρακτηριστικά με τη δική της σημειολογία. Φυσικά και δεν ανατρέπει οικονομικές και κοινωνικές δομές. Ωστόσο, έχει αποδειχθεί ιστορικά πως κάποιες φορές έφεραν στο προσκήνιο άτομα και πολιτικούς φορείς που έπαιξαν σημαντικό ρόλο για τα μεσαία και χαμηλά στρώματα[2].
Ας σημειώσουμε, ότι προσπαθούμε με πολύ προσοχή να αποφύγουμε την προσωποκεντρική λογική γενικών πολιτικών αναλύσεων. Ωστόσο, τα πρόσωπα παίζουν κεντρικό ρόλο στην ιστορία, εφόσον σε εκείνα συμπυκνώνονται οι πολιτικές αρχές που καθορίζουν τους φορείς που εκπροσωπούν.
Οι εκλογές όμως διατηρούν τη δική τους κεντρική σημασία στην πολιτική ιστορία των λαών τόσο για τον αφιονισμό των εθνικών κινημάτων με την εναλλαγή των κομμάτων όσο και με την επιτάχυνση των εξελίξεων.
Στο μεταξύ, όμως -και αυτό είναι το κεντρικό ζητούμενο και των δικών μας ημερών- όταν επικρατούσαν προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις με επαφή με το κίνημα ή ξεπηδούσαν από αυτό, είχαμε μία τρομακτική βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, ανάταση της ποιότητας ζωής, βελτίωση των μισθολογικών απολαβών κλπ. Ουσιαστικά, όμως τα κοινωνικά κινήματα ήταν εκείνα που επέφεραν τις αλλαγές μέσα από την εκλογική επικράτηση προοδευτικών πολιτικών που συνδέονταν με αυτά και τους λαούς.
Οι εκλογές τούτες μπορούν να αναδείξουν νέες δυνάμεις, άφθαρτες, μακριά από τις εξαρτήσεις με τις εγχώριες και τις ευρωπαϊκές ελίτ και άμεσα συνδεδεμένες με το κίνημα, αν όχι ελεγχόμενες από αυτό. Σήμερα, έχουμε την ιστορική ευκαιρία να δώσουμε πνοή σε αιτήματα του κινήματος και να αντισταθούμε, παράλληλα, στον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι αγορές κατά των λαών. Η επικράτηση στην προηγούμενη μάχη τελικά δεν ολοκληρώθηκε[3]. Ένα νέο πεδίο μάχης εμφανίζεται εμπρός μας ως συνέχεια της προηγούμενης αναμέτρησης.

[1] Από την ερώτηση και την απάντηση εξαιρείται το ΚΚΕ που απέρριψε κάθε λογική πρότασης κι έδειξε ότι δεν έχει ούτε τα αντανακλαστικά της εποχής ούτε της αριστεράς που διαθέτουν οι αριστεριστές της ΑΝΤΑΡΣΥΑ ή του μαοϊκού χώρου.
[2] Παρά τις αντιδράσεις που μπορεί να προκύψουν αναφέρουμε παραδειγματικά τις περιπτώσεις του Ρούσβελτ, του Βενιζέλου και του Παπανδρέου -στα καθ’ ημάς. Παρά τις όποιες ενστάσεις, ο ρόλος τους στις πολιτικές εξελίξεις ήταν σημαντικός για τη βελτίωση της ζωή των λαϊκών μαζών.
[3] βλ. το άρθρο μας αγορές vs λαοί: 1-1.

5 έκριναν :

dimosioshoros είπε...

Συμφωνώ με το μετριοπαθή τόνο του άρθρου. Αναρωτιέμαι κι εγώ για το αν οι εκλογές αλλάζουν κάτι στην κοινωνία. Φτάνω στο συμπέρασμα πως αλλάζουν πολλά στην κοινωνική θεώρηση εκ μέρους εκείνου που τις κερδίζει. Το ζήτημα της εξουσίας ως διεκδίκηση - κατάκτηση - διατήρηση παραμένει πάντα κεντρικό.

teleytaios είπε...

Η συλλογιστική σου Δήμο έχει μια σωστή επιχειρηματολογία, ωστόσο οι στιγμές στην ιστορία που άλλαξε κάτι σημαντικό στην πολιτική και μάλιστα προς όφελος των πολιτών ήταν μετρημένες. Οι επερχόμενες εκλογές κατά την άποψή μου δεν ανήκουν σ' αυτή την κατηγορία. Το κλίμα βεβαίως δείχνει προς αυτή την κατεύθυνση (αλλαγή όρων του μνημονίου κλπ.) αλλά είναι, κατά τη γνώμη μου, τεχνηέντως φτιαγμένο έτσι, με τη συνδρομή μάλιστα των ΜΜΕ! Απέχουν πολύ όλα όσα περιγράφεις από την τρέχουσα πολιτική συγκυρία. Κι ένας λόγος είναι αυτός που αναφέρεις κι εσύ, η έλλειψη προσώπων ικανών για κάτι τέτοιο. Συμπτωματικά, στη σημερινή μου ανάρτηση αναφέρομαι σ' αυτό ακριβώς, οπότε θα μπορούσες να δεις την άποψή μου πιο εμπεριστατωμένα εκεί.

Προσωπικά, θα έλεγα ότι όσο πάθος για αλλαγή υπήρξε στις εκλογές του Μαϊού, τόσο χλιαρότητα (για να μην πω αδιαφορία) επικρατεί τώρα. Κι αυτό οφείλεται ξεκάθαρα στην έλλειψη ηγετών.

Την καλημέρα μου.

ο δείμος του πολίτη είπε...

Δημόσιε Χώρε, μερικές φορές χρειάζεται πιο ήπια γραφή, λιγότερο έντονο ύφος και μεγαλύτερη επένδυση γραφής στην ελπίδα. Το ξέρεις καλύτερα από εμένα...

Το τελευταίο ζήτημα που βάζεις είναι και ο προσωπικός φόβος για το μέλλον μιας αριστερής κυβέρνησης και πόσο αριστερή θα μείνει τελικά.

Κώστα, έχουμε μετρημένες στιγμές, αλλά τις έχουμε. Οι περιπτώσεις ενός Ρούσβελτ ή ενός Λεόν Μπλουμ (από το Λαϊκό Μέτωπο της Γαλλίας του 1936) είναι σπάνιες αλλά υπαρκτές. Αναλόγως και ο Παπανδρέου το 1981 έφερε τρομακτικές αλλαγές ακόμα και στο κοινωνικό stauts quo, μεταφέροντας τμήμα των αιτημάτων του κινήματος.

Πάντως σίγουρα οι επαναληπτικές εκλογές είναι ακόμα πιο υποτονικές και αυτό φαίνεται και στο διαδίκτυο.

Χριστάκης είπε...

Γενικά οι αλλαγές είναι δύσκολες, ακόμη και σε προσωπικό επίπεδο. Πόσο μάλλον σε κοινωνικό που πρέπει να συμφωνήσουμε πολλοί.

Και δεν υπάρχει κανένας λόγος να γίνονται αλλαγές ... εκτός βέβαια αν υπάρχει σοβαρός λόγος!!!

ο δείμος του πολίτη είπε...

Χριστάκη, δε διαφωνούμε... Και βέβαια οι εκλογές δεν είναι πανάκεια, αρκεί να έχουν μέσα από τον προγραμματικό λόγο να προσφέρουν κάτι.

ShareThis